Vajinal akıntı, kaşıntı ve yanma yakınmaları kadınların en sık başvuru nedenleri arasındadır. Vajinanın doğal florası enfeksiyonlara karşı koruyucudur; bu dengenin bozulması farklı türde enfeksiyonlara zemin hazırlar. Bu yazı, en sık görülen üç vajinal enfeksiyonu ve ayırt edici özelliklerini anlatır.

Normal akıntı ile enfeksiyonu ayırt etmek

Vajinadan belirli miktarda berrak veya beyazımsı, kokusuz akıntı gelmesi normaldir ve döngü boyunca miktarı değişir. Akıntının renginde, kokusunda ve kıvamında belirgin değişiklik; kaşıntı, yanma, ilişki sırasında veya idrar yaparken ağrı eşlik ettiğinde enfeksiyon düşünülür.

En sık görülen vajinal enfeksiyonlar

Bakteriyel vajinoz

Vajinal floradaki laktobasillerin azalıp diğer bakterilerin çoğalmasıyla oluşur. En belirgin bulgusu gri-beyaz, ince, balık kokulu akıntıdır; kaşıntı genellikle ön planda değildir. Cinsel yolla bulaşan bir hastalık değildir, ancak yeni partner, vajinal duş ve sigara riskini artırır. Gebelikte erken doğum riskiyle ilişkili olabildiğinden değerlendirilmesi önemlidir.

Vajinal mantar enfeksiyonu (kandidiyazis)

Candida türü mantarların aşırı çoğalmasıyla gelişir. Beyaz, kesilmiş süt görünümünde kokusuz akıntı, belirgin kaşıntı, kızarıklık ve yanma tipiktir. Antibiyotik kullanımı, gebelik, kontrolsüz diyabet ve bağışıklığı baskılayan durumlar yatkınlık oluşturur. Yılda dört veya daha fazla tekrarlayan enfeksiyon ayrıca değerlendirilmelidir.

Trikomonas enfeksiyonu

Trichomonas vaginalis adlı parazitin yol açtığı, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Sarı-yeşil, köpüklü, kötü kokulu akıntı, kaşıntı ve idrar yaparken yanma görülebilir. Partnerin de tedavi edilmesi gerekir.

Tanı nasıl konur?

Tanı için yakınmaların dinlenmesi, muayene ve akıntının mikroskopik incelemesi çoğu zaman yeterlidir; gerektiğinde kültür veya moleküler testler istenir. Belirtiler birbirine benzeyebildiğinden, muayene olmadan kendi kendine ilaç kullanımı yanlış tedaviye ve yakınmaların uzamasına yol açabilir.

Tedavi ilkeleri

Tedavi enfeksiyonun türüne göre hekim tarafından planlanır: Bakteriyel vajinoz ve trikomonas için antibiyotikler, mantar enfeksiyonu için antifungal ilaçlar kullanılır. İlaçların önerilen süre boyunca kullanılması, tekrarlayan enfeksiyonlarda altta yatan nedenin araştırılması gerekir.

Korunma için öneriler

  • Vajina içi duş ve parfümlü ürünlerden kaçınmak; dış genital bölgeyi yalnızca su veya ılımlı bir temizleyici ile yıkamak
  • Pamuklu ve dar olmayan iç giyim tercih etmek, ıslak giysileri uzun süre giymemek
  • Gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınmak
  • Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak için kondom kullanmak
  • Diyabet gibi kronik hastalıkları kontrol altında tutmak

Ne zaman hekime başvurmalı?

Akıntıda belirgin renk veya koku değişikliği, kaşıntı ve yanmanın birkaç günden uzun sürmesi, ateş veya kasık ağrısının eşlik etmesi, gebelik ve tekrarlayan enfeksiyon durumlarında değerlendirme için başvurulmalıdır.

Bilgi kaynakları

  • CDC, Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines (Bacterial Vaginosis, Vulvovaginal Candidiasis, Trichomoniasis)
  • NHS, Vaginal discharge ve Thrush bilgilendirme sayfaları
  • ACOG, Vaginitis (FAQ)