Vajinismus Tedavisi

Vajinismus, vajina çevresindeki kasların istemsiz kasılması nedeniyle vajinal muayene, tampon kullanımı veya cinsel ilişkinin ağrılı ya da olanaksız hale geldiği bir durumdur.

Vajinismus nedir?

Vajinismus, pelvik taban kaslarının vajinaya girişi engelleyecek biçimde istemsiz olarak kasılmasıdır. Güncel sınıflamalarda "genito-pelvik ağrı/penetrasyon bozukluğu" başlığı altında ele alınır. Vajinanın anatomik yapısında çoğunlukla bir sorun yoktur; kasılma, kişinin kontrolü dışında gelişen bir refleks niteliğindedir. Birincil (ilk denemeden itibaren var olan) veya ikincil (daha önce sorunsuzken sonradan gelişen) olabilir.

Olası nedenler

• Ağrı veya cinsellikle ilgili korku ve kaygı, yanlış bilgiler
• Geçmiş ağrılı deneyimler, olumsuz muayene veya ilişki anıları
• Vajinal enfeksiyon, kuruluk, deri hastalıkları gibi ağrıya yol açan tıbbi durumlar
• Pelvik taban kas gerginliği

Çoğu olguda birden fazla etken bir arada bulunur; bu nedenle değerlendirme hem tıbbi hem de psikososyal boyutu kapsar.

Tanı nasıl konur?

Tanı, ayrıntılı öykü ve kişinin hazır olduğu ölçüde yapılan nazik bir jinekolojik muayene ile konur. Muayenede ağrıya neden olabilecek enfeksiyon, vulvar deri hastalıkları veya anatomik durumlar dışlanır. Muayene, kişinin onayı ve rahatlığı gözetilerek aşamalı biçimde yapılır.

Kılavuzlarda yer alan tedavi yaklaşımları

Vajinismusun ele alınmasında tek bir standart yöntem yoktur; yaklaşım kişiye göre planlanır ve genellikle birkaç bileşeni içerir:

• Bilgilendirme: Anatomi, kasılma refleksi ve sürecin işleyişi hakkında doğru bilgi verilmesi.
• Pelvik taban egzersizleri: Kasların fark edilmesi, gevşetilmesi ve kontrolünün öğrenilmesi.
• Aşamalı alıştırma: Farklı boyutlardaki vajinal dilatörlerle kişinin kendi hızında ilerlediği kademeli uygulamalar.
• Bilişsel-davranışçı yöntemler ve cinsel terapi: Korku ve kaçınma davranışlarının ele alınması; gerektiğinde ruh sağlığı uzmanı ile iş birliği.
• Eşlik eden tıbbi durumların tedavisi: Enfeksiyon, kuruluk veya deri hastalıkları varsa bunların tedavi edilmesi.

Sürecin uzunluğu kişiden kişiye değişir. Yaklaşımın hangi bileşenlerinin uygun olduğu hekim değerlendirmesiyle belirlenir; partnerin sürece dahil edilmesi çoğu zaman yararlı bulunmaktadır.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Vajinal muayene, tampon kullanımı veya cinsel ilişki sırasında tekrarlayan ağrı ve giriş zorluğu yaşanıyorsa, sorunun ertelenmeden bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla konuşulması önerilir. Değerlendirme, kişinin mahremiyetine ve hazır olma durumuna saygı gösterilerek yapılır.